Jaarcongres 2020: Filosofie van het virus

Jaarcongres Vereniging van Filosofie en Geneeskunde
Online via Zoom
17 november 19:15 – 21:15 uur
23 november 19:15 – 20:45 uur

Thema: Filosofie van het virus

Het VFG congres gaat dit jaar over het virus. De uitbraak van het coronavirus houdt momenteel de hele wereld in zijn greep. Honderdduizenden mensen sterven wereldwijd aan de gevolgen van covid-19. Ook in Nederland kraakt de zorg: de capaciteit op IC’s is maar net voldoende en in sommige verpleeghuizen werken zorgverleners zonder adequate bescherming en overlijdt een groot deel van de bewoners.  De crisis dwingt tot veel inspanningen en maatregelen die urgent zijn, maar zorgt ook voor veel vragen en dilemma’s die om rustige overdenking vragen. Maatschappelijk debat en filosofische reflectie komen tijdens de crisis al volop op gang, maar na de piek van de pandemie zal de behoefte daaraan nog toenemen. Hoe kijken we terug, hoe gaat het verder met de crisis? Waar kwam het virus vandaan en gaat het nog weer weg? Wat zijn de blijvende veranderingen voor de zorg en voor de samenleving?

Programma

Dinsdag 17 november 2020

Voorzitter: Steven Dorrestijn

19:15 – 19:25 uur

19:25 – 19:30 uur

Inloop

Opening

 

Steven Dorrestijn

19:30 – 20:00 uur Wat is een epidemie? Rina Knoeff
20:00 – 20:30 uur Corona, Technology and Ethics Tamar Sharon
20:30 – 20:45 uur Koffiepauze
20:45 – 21:15 uur Beslissen in onzekerheid Roland Bal
21:15 uur Afsluiting Steven Dorrestijn
Maandag 23 november 2020

Voorzitter: Steven Dorrestijn

19:15 – 19:25 uur

19:25– 19:30 uur

Inloop

Opening

 

Steven Dorrestijn

19:30 – 20:00 uur Covid-19 in de ouderenzorg Bert Keizer
20:00 – 20:15 uur Koffiepauze
20:15 – 20:45 uur Ethiek van schaarste Martine de Vries
20:45 uur Afsluiting Steven Dorrestijn

Sprekers

Steven Dorrestijn (Saxion Hogeschool Deventer/Enschede) is Lector Ethiek en Technologie

Rina Knoeff (Rijksuniversiteit Groningen) is Universitair Hoofddocent Medische Geschiedenis

Roland Bal (Erasmus Universiteit, Rotterdam) is Hoogleraar Healthcare Governance

Martine de Vries (LUMC) is Hoogleraar Normatieve aspecten van de Geneeskunde

Tamar Sharon (Radboud Universiteit, Nijmegen) is Universitair Hoofddocent Praktische Filosofie

Bert Keizer is (oud) verpleeghuisarts, filosoof en schrijver

De inschrijving voor dit online event wordt binnenkort geopend

Jaarcongres 2019: Dokter ziek van controle?

Jaarcongres Vereniging voor Filosofie en Geneeskunde 2019
Zaterdag 9 november 2019; 10.15  – 17.15 uur
Jeroen Bosch ziekenhuis, Den Bosch

Thema: Dokter ziek van controle?

Overeenkomstig de eed van Hippocrates beloven alle artsen plechtig: “Ik zal mij open en toetsbaar opstellen”. Het hoort bij de professie van de arts om rekenschap af te leggen van zijn of haar handelen, om anderen dit handelen te laten beoordelen en eventueel te laten bijsturen. Controle van medisch handelen moet de kwaliteit ervan waarborgen. Om te kunnen controleren moet er gemeten worden, moet er verslag gedaan worden van het handelen en gegevens worden vastgelegd. Meten en controleren lijken onmisbaar voor kwalitatief goede zorg. Maar wat gebeurt er daadwerkelijk? Welke gewenste, maar ook welke ongewenste effecten heeft meten op professionaliteit? Menig medisch professional ervaart een vervreemding van zijn of haar eigen professie door de toenemende (digitale) bureaucratisering, en niet zelden leidt een dergelijke vervreemding tot overspannenheid en burnout. Zijn minder regels en meer ruimte voor autonomie reële oplossingen in een sector die steeds complexer en meer data-gedreven wordt? Of zijn deze ‘neveneffecten’ een onvermijdelijk offer voor de veiligheid die we eisen?

In ons jaarcongres zijn we in gegaan op de vraag hoe controle bij kan dragen aan goede zorg. Hoe om te gaan met regeldruk? En of er een betere balans te vinden is tussen meten, controle en vertrouwen.

Lees hier een verslag van het congres door Ingeborg Engelberts

Flyer, programma en abstracts

Jaarcongres 2018: Ik eet, dus ik ben

Jaarcongres Vereniging voor Filosofie en Geneeskunde 2018
Zaterdag 17 november 2018; 10.15  – 17.15 uur
Leids Universitair Medisch Centrum

Sprekers: Michiel Korthals · Marieke Hendriksen · Eric van de Laar · Bart Penders · Phyllis den Brok

Eten is niet alleen voeding. Wat wij eten, hoe wij eten, met wie wij eten en wat wij erbij denken en doen als wij eten of niet eten, het hangt samen met onze geschiedenis, onze cultuur, ons zelfbeeld en onze identiteit. Ook anderen hebben oordelen over wat wij wel of niet eten. Zit je alleen thuis op de bank voor de tv met een zak paprikachips of eet je met vrienden in een industrieel pand gele paprikasoep met viooltjes? Zeg mij wat u eet, en ik zal u zeggen wie u bent. Zelf voor ons eten zorgen, alleen of samen met anderen eten, wel of niet aan tafel eten, het is een uiting van wie wij zijn of willen zijn. En het hangt samen met gezondheid en ziekte.

Op het VFG jaarcongres 2018 Ik eet, dus ik ben, verkennen wij samen met wetenschappers, artsen, filosofen en kunstenaars de filosofische dimensies van eten, niet eten en aan tafel gaan.

Lees verslag van het congres door Ingeborg Engelberts

Flyer, programma en abstracts

Jaarcongres 2015: De Moraal van Digitaal

Zo’n 170 geïnteresseerden waren op vrijdag 9 oktober 2015 naar het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven getogen om over e-Health te horen. Het thema was de ethische en filosofische aspecten van het toenemend gebruik van digitale informatie technologie in de zorg, zoals mobiele apps bij de behandeling van patiënten. De organisatie was in handen van het jarige Tijdschrift voor Gezondheidszorg en Ethiek (25 jaar: proficiat!), de Vereniging voor Filosofie en Geneeskunde en het Centrum voor Ethiek en Gezondheid.

Lees meer over het jaarcongres 2015: De Moraal van Digitaal

Jaarcongres 2014: Hoe evident is evidentie?

Zaterdag 15 november 2014, 10.30 – 16.30 uur, Leids Universitair Medisch Centrum, Leiden 

Evidence Based Medicine staat voor het werken op basis van bewijzen dat bepaalde behandelingen werkzaam zijn. Die bewijzen verzamelen, betekent in de praktijk vooral terugvallen op de meting van kwantificeerbare parameters via groots opgezette onderzoeken. Nu is het uiteraard logisch dat we streven naar werkzame en veilige behandelingen. Maar is er ook ruimte voor andersoortige evidentie? Is de ervaringskennis van de behandelaar relevant? En welke rol speelt de patiënt zelf in dit verhaal? Deze congresdag stond in het teken van de kracht én onmacht van Evidence Based Medicine.

Lees meer over het jaarcongres 2014: Hoe evident is evidentie?

Jaarcongres 2013: Kwaliteit of QALY-tijd?

Over het begrip ‘kwaliteit van leven’ in de gezondheidszorg

Zaterdag 30 november 2013, 10.30 – 16.30 uur, Leiden Universitair Medisch Centrum

Hoe kunnen we kwaliteit van leven binnen de gezondheidszorg begrijpen en hoe kunnen of moeten we het vaststellen? Valt kwaliteit met kwantiteit te meten, of moeten we vooral oog hebben voor de hermeneutische en narratieve aspecten? Hoe hangt het medische begrip ‘kwaliteit van leven’ samen met filosofische opvattingen over het goede leven, of met begrippen als ‘welzijn’, ‘geluk’, of ‘menselijke waardigheid’? En welke rol speelt ‘kwaliteit van leven’ in behandel- en beleidsbeslissingen? Op het jaarcongres van de VFG werd de rol van het begrip ‘kwaliteit van leven’ vanuit diverse filosofische perspectieven kritisch belicht, en gekoppeld aan de praktijk van de gezondheidszorg.

Lees meer over het jaarcongres 2013: Kwaliteit of QALY-tijd?

Jaarcongres 2012: “Iedereen ziek?” Medicalisering als filosofisch probleem

Op zaterdag 10 november 2012 vond het jaarlijkste VFG-congres plaats in Leiden. Dit jaar was ‘medicalisering’ het centrale uitgangspunt. Prof. Maartje Schermer, Prof. Ignaas Devisch, Prof. Rudi Westendorp, Prof. Trudy Dehue, Prof. Joop van Gerven, Dr. Marianne Boenink, Prof. Guido de Wert, Laura Batstra, Ingrid Doorten en Pia Dijkstra reflecteerden op dit bekende, actuele en complexe thema. Voor een impressie van deze gevarieerde dag, klik hier voor foto’s, leestips en enkele van de gehouden presentaties.

Lees meer over het jaarcongres 2012: Iedereen ziek? Medicalisering als filosofisch probleem

Jaarcongres 2011: Natuur en geneeskunde. Een tegenstelling?

Het VFG-jaarcongres 2011 is gepland op 15 oktober en zal plaatsvinden in het UMC Leiden. Deze dag zal de natuur als argument in de geneeskunde centraal staan. In de dagelijkse praktijk van de geneeskunde wordt frequent beroep gedaan op de natuur. Artsen willen niet meewerken aan de zwangerschap van een 80-jarige omdat zij dit onnatuurlijk vinden. Patiënten vinden het gebruik van pillen soms ook om die reden verwerpelijk. De natuur komt ook in het maatschappelijk debat veelvuldig om de hoek kijken. Als het gaat om natuurlijk bevallen, gezond eten of het aanleggen van een stukje natuurlijk landschap. In dit jaarcongres willen we vanuit kentheoretisch, wijsgerig en ethisch perspectief stilstaan bij de natuur als argument. Hierin komen vragen als: Wat is precies de natuur/het natuurlijke? Hoe goed kennen we bijvoorbeeld “het natuurlijk beloop” eigenlijk? Welk mensbeeld wordt verondersteld als we het hebben over “zo natuurlijk mogelijk”? Of is de menselijke natuur per definitie iets kunstmatigs? Hoe zouden we ons moeten verhouden tot de natuur als argument, zowel in de spreekkamer als in het maatschappelijk debat?

Sprekers: Jenny Slatman, Simone van der Burg, Hub Zwart, Maartje Schermer en Henk Jochemsen

Download hier de flyer (PDF)

Verslag congres, door Marjanne van Zwol, verschenen in het Tijdschrift voor Gezondheidszorg en Ethiek 22(2): 55-56