Ziekte en gezondheid op de snijtafel

Een ontleding van oude en nieuwe concepten

LUMC Leiden, 5 november 2016

De begrippen ziekte en gezondheid lijken vanzelfsprekend en duidelijk, maar zijn dat allerminst. Hoewel artsen, paramedici, onderzoekers en beleidsmakers dagelijks met deze begrippen werken, blijkt het niet simpel om ze eenduidig te definiëren en af te bakenen.

Toch is het belangrijk te weten wat we precies bedoelen met gezondheid en ziekte. Want wat willen we eigenlijk bevorderen met ‘gezondheidsbevordering’?  Wat moeten we precies meten als we de effecten van gezondheidszorg(beleid) willen vaststellen? En wie heeft er wel of niet recht op een ‘ziekte-uitkering’ of ziekteverlof?

Op de WHO definitie van gezondheid als “volledig lichamelijk, mentaal en sociaal welzijn” is vanaf het begin veel kritiek geweest. Filosofen zoals Boorse en  Nordenfeldt hebben eigen theorieën ontwikkeld van wat gezondheid is,  waarbij er een strijd bestaat tussen meer naturalistische en meer normativistische opvattingen. Recent heeft in Nederland Machteld Huber een nieuwe definitie voorgesteld (“the ability to adapt and self-manage”) die zowel toegejuicht als bekritiseerd wordt.

Ook rond het begrip ‘ziekte’ zijn de nodige vragen te stellen: wanneer is iets een ziekte, welke criteria gebruiken we om dat te bepalen, en wie stelt die criteria eigenlijk vast? Is ouderdom een ziekte? Hoe benoemen we ‘vage klachten’? Zijn risicofactoren zoals hoge bloeddruk zelf  ook ziekten? En wat zijn psychiatrische ziekten?

Deze en vele andere vragen zullen aan bod komen op het VFG congres 2016.

Er is accreditatie voor 5 punten voor medisch specialisten (ABAN) toegekend (zie details).